خاطر ما ز فراق تو پريشان، تا چند؟ / دوستان از غم تو بي سر و سامان تا چند؟
چون ما به عُمرهاي كوتاه مدّت انسان‌ها عادت كرده‌ايم و معمولاً در ميان ما افراد به هفتاد – هشتاد سالگي كه مي‌رسند، در آستانة مرگ قرار مي‌گيرند، عمر طولاني و بيش از هزار سال (1) براي امام زمان (علیه السلام) غير عادي به نظر مي‌رسد و براي بعضي اين سؤال مي‌آيد كه چگونه ممكن است كسي اين همه عمر طولاني داشته باشد؟

التبه اگر مسئله را با توجّه به قدرت خدا در نظر بگيريم، براي خداوند هيچ سخت نيست كه انساني را هزاران سال در اوج نشاط و نيرومندي نگاه دارد. حيات و مرگ دست اوست و بر هر چيز تواناست و قدرت او هم بالاتر از عوامل عادي و علل طبيعي است. عمر طولاني بخشيدن به يك فرد از سوي خدا، محال نيست. از اين نگاه، هيچ شبهه‌اي وجود ندارد. بهترين پاسخ آرام بخش براي اين سؤال هم همين است .

از نظر علوم طبيعي و مسائلي حياتي نيز، چنان نيست كه عمر طولاني براي انسان برخلاف قوانين طبيعي باشد. پيري و فرسودگي عاملي است كه بر زندگي بشر عارض مي‌شود. اگر عوامل آن را شناخته و از خويش مراقبت كنيم، عمري طولاني‌تر خواهيم داشت. مگر دانشمندان تلاش نمي‌كنند كه با پيشرفت‌هاي علمي، پيري و فرسودگي و مرگ را به تأخير بيندازند و مدّت زمان حيات بشر را در اين دنيا افزايش دهند؟
در اين راه، گام‌هاي مؤثري هم برداشته شده است. پس از نظر علمي هم، عمر هزار ساله و بيشتر، هرچند غيرعادي است، ولي محال نيست، بلكه شدني است. هم اكنون هم در گوشه و كنار جهان كساني هستند كه عمري نزديك به صد و پنجاه سال دارند و اين در اثر نوع زندگي و آب و هوا و تغذيه و كار بدني و عوامل ديگراست. علل و اسباب ناشناختة ديگري ممكن است وجود داشته باشد كه با آگاهي از آن‌ها بتوان به عمر طولاني‌تر دست يافت. سال‌هاست كه دانشمندان در اين راه به تلاش علمي پرداخته و نتايج خوبي هم گرفته‌اند.

نمونه‌هاي افرادي كه عمرهاي طولاني داشته‌اند، گوياي اين نكته است كه اين مسئله، شدني و تحقق يافتني است. قرآن كريم از حضرت نوح ياد مي‌كند كه 950 سال در ميان قوم خود بود و به خدا دعوتشان مي‌كرد.(2) اين تنها زمان پيامبري اوست و عمر او بيشتر هم بوده است. در منابع ديني براي پيامبري همچون نوح، آدم، ابراهيم ، اسماعيل، يوسف، موسي، سليمان و ... (علیهم السلام) عمري طولاني و گاهي چند صد ساله ذكر شده است.(3) امام سجاد (علیه السلام) فرمود:
در حضرت مهدي (علیه السلام) سنّتي از حضرت نوح (علیه السلام) است و آن طول عمر است.(4)
به اين گونه افراد كه عمري بلند داشته‌اند، «مُعمّرين» گفته مي‌شود، يعني صاحبان طول عمر، دراز عُمران. حتماَ عواملي سبب اين طول عمر مي‌شود كه قابل شناخت و عمل است. دانشمندان مي‌گويند:
همة بافت‌هاي مهم و اصلي سازمان وجود انسان، قابليت يك زندگي بسيار طولاني و بي‌نهايت را دارند و انسان اگر بتواند خود را در تيررس عواملي كه رشتة حيات او را مي‌بُرد قرار ندهد، كاملاً برايش ممكن است كه هزاران سال زندگي كند و عمري بسيار طولاني داشته باشد.(5)

پس مرزي براي پايان عمر انسان در هفتاد يا هشتاد سالگي نيست. همة اسباب و عوامل بهزيستي و تندرستي هم تاكنون شناخته نشده است. در نتيجه از نظر علوم طبيعي هم مانعي براي يك عمر دراز مدّت نيست. مگر معتقد نيستيم كه خضر، آب حيات نوشيد و عمر جاويد يافت و هم اكنون زنده است؟ در تاريخ، انسان‌هايي با عمر بلند، بسيار بوده و زيسته‌اند.(6)

البته از نظر ما كه به علم و قدرت و ارادة نامحدود خداوند عقيده داريم، پذيرش اين مسئله خيلي آسان است. اصلاً اثر گذاري هر عاملي طبيعي هم به ارادة خداست. خدايي كه دريا را براي موسي(علیه السلام) مي‌شكافد و براي حضرت صالح (علیه السلام) شتري از دل سنگ بيرون مي‌آورد و به دست عيسي (علیه السلام) مرده را زنده مي‌كند و آتش را براي ابراهيم به گلستان تبديل مي‌كند و آن همه معجزات شگفت را براي پيامبران محقّق مي‌سازد، به راحتي مي‌تواند به وليّ و حجّت خويش، عمري طولاني و هزار ساله ببخشد و او را از هر حادثه و خطر و بيماري و پيري و مرگ حفظ كند و حضرتش را ذخيره‌اي براي نجات بشريت و اصلاح جهان نگه دارد.

گر نگهدار من آن است كه من مي‌دانم / شيشه را در بغل سنگ نگه مي‌دارد.
پس طول عمر امام زمان را تنها نبايد با مقياس علمي(آن هم علم كمال نيافته و محدود) سنجيد، بلكه از نگاه اعجاز و قدرت الهي هم بايد به آن كرد و به راحتي «نمي‌شود» نگفت.(7)
دست عنايت الهي، آن گوهر يك دانة وجود را در صدف هستي پرورانده و براي جلوه‌اي برتر، نگه داشته است. و داستان مهدي (علیه السلام)، داستان ديگري است و راز وجودش، بالاتر از شناخت ما.

آن سفر كرده كه صد قافله دل همره اوست / هر كجا هست، خدايا به سلامت دارش.(8)


پی نوشت ها:
1. هم اكنون هنگام چاپ كتاب كه سال1423 قمري است، عمر آن حضرت 1168 سال مي‌باشد.
2. عنكبوت ، (29) ، آيه 14.
3.شيخ صدوق كمال الدين ،ص 523
4. همان، ص 524 : في القائم سنّة من نوح و هي طول العمر.
5. سيد محمد كاظم قزويني امام مهدي از ولادت تا ظهور، (ترجمه) ص 455.
6. حتي كساني دربارة اين گونه اشخاص،كتاب‌هاي مستقل نگاشته‌اند . ر. ك:محمد رضا حكيمي، تفسير آفتاب ، ص 248
7.در زمينة تحليل طول عمر از نظر علوم طبيعي از جمله ر. ك : شهيد پاك نژاد اولين دانشگاه و آخرين پيامبر، ج2، محمد رضا حكيمي، خورشيد مغرب، فصل دهم.
8. حافظ شيرازي

منبع:بنياد فرهنگي حضرت مهدي(عج)