خود را آماده كنيد”
سخنان حضرت آيت الله سيد حسن ابطحي خراساني (مدظله العالي) در شب نيمه شعبان 1422 قمري- تهران
بسم الله الرحمن الرحيم
و نريد ان نمن علي الذين استضعفوا في الارض و نجعلهم ائمه و نجعلهم الوارثين
خوشحالي و فرح براي مؤمنين امشب به اوج رسيده و از طرفي حزن و اندوه به خاطر نبودن آمادگي ما و لياقت و ارزش پيدا نكردن براي درك محضر حضرت وليعصر (عليه السلام) نيز به اوج خود رسيده است. لذا من با زحمت خود را به اين مجلس رساندهام تا مطالبي را خدمت دوستانم و عزيزانم، دوستاني كه همه چيز خود را براي رسيدن به قرب حضرت وليعصر(عليهالسلام) گذاشتهاند و اميدوارند كه به زودي تزكيهنفس كنند و خودشان را لايق محضر مبارك آن حضرت بنمايند عرض كنم:
انشاءالله ميخواهيم مجلسمان طوري باشد، كه چارهي درد و دوري ما را بكند، چارهي حواس پرتيهايمان را بكند، چارهي اين جهت را بكند، كه اگر امام زمانمان بر خانهي قلبمان، به زندگيمان وارد شدند، عيب و ايرادي از ما نگيرند.
من امشب تأكيد ميكنم، كه همهي اين شعائر اسلامي و چراغانيها و جشنها خوب است و هيچ جاي حرف نيست، ولي آنچه مهم است، آن است كه بايد موانع را از سر راه دوستان امام زمان (عليه السلام) برداريم. و خودمان را بسازيم. براي اينكه هر چه زودتر آماده محضر امام زمان (عليه السلام) شويم.
“ظهور صغري” 1 مطلبي كه ميخواهم عرض كنم، مطلبي بسيار ابتكاري است و آن هم از من نيست، در شب تولد حضرت بقية `الله (عليه السلام) اين مطلب را از قول استاد عزيزم مرحوم حاج ملاآقا جان عرض ميكنم:
روزي در محضر ايشان بوديم فرمودند از سال 1340 2 قمري غيبت كبري تمام و ظهور صغري شروع شده و من آن زمان جوان بودم و با اينكه شنيدم ولي در موردش تحقيق نكردم كه به چه دليل ايشان اين مطلب را فرمودند. البته ايشان اشاره كردند كه از همان سال افكار بشر ترقي و مردم رشد كرده و در علوم مختلف پيشرفت كردهاند.
شما فكر نكنيد اگر گفتند ظهور انجام خواهد شد و يا در روايات گفتهاند فلان وقت و فلان زمان ظهور است اين ظهور آخري است نه؛ ظهور مراحلي دارد. همانطور كه طلوع خورشيد مراحلي دارد و پيامبراكرم;وجود مقدس حجة ابن الحسن (عليه السلام) را به خورشيد تشبيه كردهاند، كه در چندين روايت صحيح اين مطلب آمده است.
خورشيد در موقع اذان صبح در آن تاريكي كامل يك سفيدي بسيار كمي دارد، و بعد اين سفيدي - كه اين فجر صادق است - مرتب زياد ميشود؛ تا آنجا كه نزديك طلوع خورشيد ميشود، ميبينيم ديگر هيچ فرقي بين اينكه خورشيد كامل در آيد، يا كامل در نيايد نيست.
ايشان معتقد بودند كه اين خورشيد پر عظمت الهي يعني حضرت بقيةالله (عليه السلام) كه ماسوي الله را نوراني كرده و ميكند؛ در كرهي زمين در حال بيرون آمدن است.
من به اين فكر ميكردم كه تا قبل از سال 1340 هجري قمري، در ايران (كه مركز شيعه بوده) مساجد يا مراكز مردمي به نام امام عصر (عليه السلام) نبود؛ حتي من در سال 1346 شمسي مكه بودم. به هر كدام از اهلسنت برخورد ميكردم وقتي ميگفتم من شيعه هستم و صحبت از امام غايب ميكردم، اكثراً نه شيعه را ميشناختند، و نه امام زمان (عليه السلام) را، و مردم هيچ توجهي به حضرت نداشتند مگر شيعيان كه در بيان اعتقاداتشان، تنها اسمي از آن حضرت ميبردند ولي اطلاعي از وضع ايشان نداشتند.
اما امروزه حتي امسال با پارسال فرق كرده است. قبلاً به يكي از مسؤولين گفتم: من آرزو دارم اين دعاي ندبه را در راديو بگذاريد، گفتند: مقتضي نيست، ولي حالا شرايط به شكلي شده كه اين برنامه ها را مي گذارند مثلاً برنامه “به سوي ظهور” پخش مي شود كه انشاءالله اين كلمهي “به سوي ظهور” از جانب خودشان الهام شده و روز به روز نور اين خورشيد بيشتر و بيشتر مي شود و نزديك است انشاء الله جِرم خورشيد از افق بيرون آيد .
كوشش كنيد خود را آماده نمائيد فرصت كوتاه است و مهم اين است كه شما خودتان را بسازيد. و آماده طلوع جرم خورشيد باشيد.
معني انتظار اين است كه اگر به شما گفتند: “فردا صبح حضرت تشريف ميآورند يك دلهرهاي داشته باشيد كه اي واي من هنوز خودم را نساختهام.” اين جور باشيد، و همين امشب تا صبح سر به سجده بگذاريد و توفيق بخواهيد و درخواست كنيد و تنها حاجتتان اين باشد كه آقا حجة بن الحسن ، جانم به فدايت ؛ اگر فردا صبح اعلام ظهور بفرمايي من با اين وضع روحي، با اين معصيتها، با اين گرفتاريها چه كنم؟ خوشا به حال جمعي از شما و خوشا به حال آن دوستاني كه من سالها است آنها را ميشناسم ؛ به مراحل كمالات رسيدهاند و خوب هم پيشرفت كردهاند. ولو هر چه علاقهي ظاهري داشته باشند آن ها را ترك ميكنند و به خدمت حضرت ميرسند و انشاءالله جزء مفقودين 1 مي شوند.
“تلاش بيشتري لازم است”
عزيزان، من در مدت عمرم - كه بيش از شصت سال عمر كردهام - از همان دوران كودكي به دنبال تعظيم شعائر بودهام، ولي اين كارها (چراغاني و اطعام) ولو اينكه بسيار خوب و پرارزش است و بايد باشد، اما به تنهايي كاري از پيش نميبرد. امام عصر (عليه السلام) به ياري شما توجه دارند، نه اينكه فكر كنيد ايشان نيازي به كمك من و شما دارند. حضرت بقيةالله (عليه السلام) اگر اراده بفرمايند در يك لحظه ميتوانند همه مردم را از ياران خود قرار دهند وحضرت سيدالشهداء در روز عاشورا قبل از اينكه در گودي قتلگاه بيفتد، اگر اراده ميكردند تمام مردم زمين به يك لحظه از بين ميرفتند. ولي ميدانيد چرا ائمهاطهار اين كارها را نكردند؟ چرا حضرت بقية الله (عليه السلام) الان اراده نميكنند كه تمام مردم صالح باشند و همه ولي او باشند؟ چون ما در اين دنيا آمدهايم كه امتحان بدهيم.
اين دنيا دار امتحان است. اينجا جايي است كه ما بايد خودمان را نشان دهيم. او معلم است و ما شاگرد. او استاد است و ما پيرو؛ ما بايد در راه تزكيه نفس كار كنيم و منتظر باشيم.
“از همين لحظه شروع كنيد”
انتظار يعني خودسازي، يعني شما از همين لحظه شروع كنيد كه خود را بسازيد و آنچه كه يك انسان خدمتگزار به امام زمان بايد داشته باشد شما هم داشته باشي. اين هدف انتظار است. فرض كنيد تعيين كردند كه فلان وقت حضرت وليعصر (عليه السلام) تشريف ميآورند، كه من معتقدم انشاءالله به زوديِ زود خواهد بود زيرا خداوند متعال در قرآن و امام صادق (عليه السلام) در دعاي عهد ميفرمايند: انهم يرونه بعيدا و نراه قريبا . يعني مردم خودخواه و خودپرست دنيا، ظهور امام زمان (عجل الله تعالي فرجه الشريف) را دور ميپندارند ولي ما آن را نزديك ميبينيم.
حتي آنهايي كه در مذاهب ديگر هستند كمكم دارند به فكر اين مطلب ميافتند. مردم دنيا حتي دولتها دوست ندارند ظلم و ستم دنيا را در كام خود فرو ببرد ولي ميبينند اين كار خود به خود انجام ميشود و ظلم و جور دارد بر همه جا مسلط ميشود و تاريخ معتقد است كه اگر مردم بخواهند روي صلح و صفا و سعادت را ببينند، بايد حتماً يك مصلحي داشته باشند و بايد عدل و داد برقرار باشد و مردم در زير سايه آن زندگي كنند.
لذا بعد از جنگ جهاني اول و دوم مردم دنيا به اين فكر افتادند كه مجمعي (سازمان ملل) تشكيل دهند تا از همهي ممالك در آنجا جمع باشند و نگذارند اين همه ظلم به ضعفا بشود.
“بزرگترين ظلم به بشر”
اما چون آنها كمتر حقيقت را دريافتهاند جلوي بزرگترين ظلمي كه امروزه به بشريت شده است و آن دوري از معارف حقه است را نگرفتهاند.
اگر درِ خانه عليبن ابيطالب (عليه السلام) را نميبستند و اگر رهبري مقتدر در بين مردم بود كه همه ظالمين را سركوب ميكرد، و اگر مردم، علاقهمند به علم و دانش بودند، وضعيت دنيا اين طور نبود. همه جا امنيت بود، عدالت و ثروت و همه چيز براي مردم بود. اگر امروز به همين قرآن كه معلمش امام عصر (عليه السلام) است عمل ميشد، دنيا اصلاح ميشود زيرا قرآن را تنها كسي ميفهمد كه به او خطاب شده و آنها پيغمبراكرم و ائمه معصومين(عليهمالسلام) هستند كه مورد خطاب الهي هستند.
“شرط اصلاح دنيا”
خدا شاهد است كه من اين مطلب را اثبات كردهام كه اگر كسي به قرآن و دستورات آن عمل كند دنيا اصلاح ميشود. حتي مردم شيعه هم اگر انجام دهند بالاخره وضعيتشان تغيير خواهد كرد.
ولي متأسفانه تا امروز، يك روز هم نشده كه مردم به دستورات قرآن عمل كنند. حتي در ممالك اسلامي. لذا ظلم و جور همه جا هست و آن عشق و علاقه، آن محبتي كه مردم بايد به امام زمانشان داشته باشند، ندارند.
“اهميت رعايت ادب محضر امام زمان “(عليهالسلام)
نكتهي ديگري كه بايد تذكر بدهم آن است كه بايد در مجالستان ادب حضورِ حضرت را رعايت كنيد. اگر ما مسلمان واقعي باشيم، اعتقاد داريم كه حضرت بين ماست. بين ما يعني چه؟ يعني ايشان در اين كرهي زمين ماست. كرهزمين ما مگر چقدر جا دارد؟ من در دامنه كوه عرفات، ناگهان به ذهنم آمد كه الان امام زمان در اين محدودهي عرفات وقوف كردهاند. خدا ميداند ميخواستم از حال بروم كه در اين مكان محدود، امام زمان حضور داشته باشد، من هم باشم و محضر مباركش را درك نكنم و همين طور غافل باشم!
اگر اسباب زحمت براي بعضيها نبود همانطور كه در حين تلاوت قرآن دو زانو مينشينيد ميگفتم در حين خواندن مطلبي خطاب به حضرت هم، دو زانو بنشينيد پس خيلي مؤدب باشيد. اگر حضرت در مجلس باشند با وقتي كه نيستند ولي احاطهي علمي دارند، چه فرقي ميكند؟ اي كاش ما اين جمله را ميفهميديم. شما ببينيد وقتي اسم حضرت بقية الله (عليه السلام) را در حضور حضرت رضا (عليهالسلام) ميبردند حضرت دستشان را روي سرشان ميگذاشتند و بلند ميشدند و ميفرمودند: “صَلَي اللهُ عَلَيه صَلَي اللهُ عَلَيه صَلَي اللهُ عَلَيه.”
من بزرگاني را ديدهام كه تا اسم حضرت را در مقابلشان ميبردند مؤدب ميشدند.
حضرت بقية الله (عليه السلام) آن وجود مقدسي است كه امام حسين و امام صادق (عليهالسلام) دربارهاش ميفرمودند: لَو اَدَركتُهُ لخَدمْتُهُ اَيامَ حياتي.11)
حالا شما كه حضرت حجة بن الحسن (عليه السلام) را درك كرديد، آيا امام شما نيست و شما در زمان او نيستيد؟ از وقتي كه حضرت عسكري(عليهالسلام) به شهادت رسيدند، ايشان به امامت رسيدند. و مردم از آن زمان تا الان آن حضرت را درك كردهاند آيا شماها بالاتر از امام صادق هستيد كه حجة بن الحسن (عليه السلام) را درك كردهايد و حال نميخواهيد، خدمتگزار آن حضرت باشيد؟ شما شخصيتتان بالاتر است يا حضرت رضا (عليه السلام) كه در مقابل نام حضرت بلند ميشوند، ميايستند و تعظيم ميكنند؟
خيلي حواسمان جمع باشد، من اين حرفها را امشب ميزنم و ديگر هم نميگويم پس اين مطالب را به هم تذكر دهيد؛ گرچه در ارتباط روحي با ائمه ديگر، تواضع روحي مهم است و تواضع جسمي لازم نيست همانطور كه در برابر خداي تعالي تواضع جسمي لازم نيست اما در مقابل امام زمان (عليه السلام) چون در بدن ظاهري و در ميان ما هستند بايد از نظر بدني هم تواضع كنيم و فايده اين كار اين است كه توجهتان به حضرت زياد ميشود. حتي دعا خواندن براي حضرت هم با توجه باشد نه با آواز و آهنگ.
“اظهار محبت به حضرت وليعصر(عليهالسلام)
به نفع خود ما است”
دعا خواندن براي حضرت همان اظهار محبت به وجود مقدس امام زمان (عليه السلام) و به نفع خود ما است مثل آنكه ميگوييم: اللهم اعذه من شر كل باغٍ و طاغ ... خدايا هيچ بدي به او نرسد خدايا همه دردهاي آقايمان به سر ما بخورد. هر چه مرض ميخواهد متوجه او باشد به ما اصابت كند. دائماً در اين فكر باشيد، تا به حضرت نزديك شويد.
پيامبر اكرم ;مأمور شد سه جمله در اين رابطه به مردم بگويد تا همه بدانند اظهار محبت به خاندان عصمت و طهارت(عليهمالسلام) كه به عنوان مزد رسالت مطرح شده فقط براي آن است كه به اين وسيله، مردم راه خدا را گم نكنند و راهي به سوي پروردگارشان داشته باشند، توجه كنيد:
يك جا ميفرمايد: قل لا اسئلكم عليه اجراً الا المودة في القربي، يعني من مزدي از شما نميخواهم مگر آنكه خاندانم را دوست داشته و به آنان اظهار محبت نمائيد. 2
در جاي ديگر ميفرمايد: قل ما سألتكم من اجر فهو لكم، بگو آنچه به عنوان اجر و مزد از شما خواستم كه به خاندانم محبت كنيد تنها براي منفعت خود شما است.3
سوم آنكه فرموده است: قل لا اسئلكم عليه من اجر الا من شاء ان يتخذ الي ربه سبيلا، يعني من مزدي از شما درخواست نكردم و آنچه گفتم كه به نزديكانم محبت كنيد تنها براي آن است كه راهي به سوي خدا براي رهروان راه حقيقت باز باشد.4
اگر كسي ميخواهد راهي به سوي خدا داشته باشد، محبتِ اينها را داشته باشد.
“محبت انسان را عوض ميكند”
محبت، انسان را به محبوبش جذب ميكند و ميكشاند، و صفات محبوب را به طور خودكار در مُحِب به وجود ميآورد و به او منتقل ميكند. البته يك زمينهاي براي تزكيهينفس لازم است. بيداري از خواب غفلت، و توبه از گناهان، زيرا اظهار محبت به محبوب بدون استقامت در برابر گناهان اصلاً درست نيست يعني مثل كيسهاي سوراخ هر آنچه در آن بريزند بر زمين ميريزد.
لذا انسان بايد اين دو سه مرحله را بگذارند تا موفق شود و الا محبتي كه يك روز باشد و يك روز نباشد، و محبتي كه در صراط مستقيم نباشد، اصلاً ارزشي ندارد.
“حضرت را باور كنيد”
آقايان، حضرت در بين ما هستند اگر قبول نداريد ميتوانيد مشغول كارهاي دنيايي و بازيهاي آن شويد و اگر قبول داريد، حضرت وليعصر (عليه السلام) آدمهاي حسابي را دوست دارند. لذا شبها دو زانو بنشين (حضرت خواب و بيداري ندارد و اگر هم در خوابِ ظاهر باشد بيدار است) پس بنشين با امام زمانت صحبت كن و بگو: آقاجان من شما را خيلي دوست دارم. آقاجان دوست دارم شما را ببينم. كه اگر اجازه دادند چه بهتر وگرنه امام زمان تو پهلوي توست؛ “احاطَ بِكُل شيئيٍ علما”، به همه چيز احاطه علمي دارد اگر چنين نيستيد، پس اين زيارت خواندن شما و گفتن السلام عليك يا داعي الله، خطاب به آن حضرت يعني چه؟ منظور از اينكه به آن حضرت خطاب ميكني، چيست؟ اگر امام نشنوند كه اين خطاب غلط است. يك كسي به من ميگفت: نه، حضرت نميشنوند بلكه ملائكه صداي ما را به آقا ميرسانند. گفتم: چطور شد كه ملائكه زودتر صداي ما را ميشنوند اما امامي كه همه چيز را ميداند نميشنود؟! مگرخداوند متعال در قرآن كريم صراحتاً نفرموده: “و قلِ اعملوا فسيري الله عملكم و رسوله و المؤمنون” يعني اعمال شما را خدا و رسولخدا و مؤمنون فوراً ميبينند كه مؤمنون ائمهاطهار(عليهمالسلام) هستند.
بعضيها اين حرفها را ميزنند، كه مقام امام را پائين آورند. امام (عليه السلام) ارادهي قلبي ما را ميدانند. هر چه را خدا از ما اطلاع دارد مخصوصاً آنچه كه در گذشته بوده و الان هست همه را ميداند و خدا علم امام را كه در اين آيه فرموده تمام كارهاي شما را ميداند، همرديف خودش قرار داده است.
“با امام زمانتان رابطه داشته باشيد”
بنابراين خيلي مقيد باشيد كه با امام زمانتان در ارتباط باشيد. يا ايها الذين امنوا اصبروا همهي شما در حال صبريد. زيرا وقتي انسان بداند، امامي دارد كه از هر چيز اطلاع دارد ولي او را در عمرش نديده باشد و موظف باشد اعمالش را با توجه به اينكه آن حضرت اورا ميبيند، انجام دهد اين حالت، ظرفيت زياد و صبر و استقامت زيادي لازم دارد.
صبر، نه اينكه در خانه بودن و زانوي غم در بغل گرفتن؛ بلكه صبر يعني بردباري در راه رسيدن به هدف و پايداري و تلاش در برابر مشكلات. “و صابروا “ همچنين همديگر را وادار به صبر و استقامت كنيد خصوصاً جوانهايي كه عاشق امام زمانند ولي كمظرفيت و كم صبرند و بدون گذراندن مراحل تزكيهي نفس ميخواهند زود به مقصد برسند كه به آنها ميگويم صبر كنيد و استقامت كنيد، مرحله استقامت را بگذرانيد، بعد محبت را در خود ايجاد كنيد.
سپس ميفرمايد: “و رابطوا”، يعني رابطه داشته باش. يعني رابطه با امامي كه انتظار او را داريد، با او رابطه برقرار كنيد. از 133 آيهاي كه در مورد حضرت وليعصر (عليه السلام) نازل شده يكي همين آيه است.
“راه اظها رمحبت به امام عصر “ (عليه السلام)
بعد ميفرمايد: و اتقوالله ... يعني تقوا پيشه كنيد، شايد رستگار شويد. پس تو كه امام زمان (عليه السلام) رادوست داري، از راه راست، از صراط مستقيم به او ابراز محبت بكن. صراط مستقيم چيست؟ صراط مستقيم يعني قرآن و خاندان عصمت (عليهمالسلام) كه اعمالشان و رفتارشان، صراط مستقيم است. وقتي انسان ميخواهد به كسي اظهار محبت كند اگر راهش را نداند، همان ابراز محبت او به دشمني تبديل خواهدشد. چون روي حساب و برنامه نيست. مثلاً مطرب ميآوريم و آهنگ مي زنيم، كه اينها اظهار سليقه ماست كه ما ابراز ميكنيم به حضرت وليعصر (عليه السلام) و خداي نكرده با اين كار با آن حضرت دشمني ميكنيم.
اما راه اظهار محبت چيست؟ راهش آن است كه آنچه خودشان دوست دارند انجام دهيم. در زيارت جامعه - كه بالاترين اظهار محبت به خاندان عصمت(عليهمالسلام) است - ميگوييم: بابي انتم و امي و نفسي و اهلي و مالي و اسرتي يعني هر چه كه دارم پدرو مادر و جان و مال و خانوادهام همه اينها فدايت. پدر و مادر براي مسلمانانِ حسابي، خيلي عزيز است و جان انسان هم عزيز است، مال هم، عزيز است. ولي همهاش به فداي شما و اين را، هم ميگويند و هم عمل ميكنند.
“بشارتي به شما ميدهم و درخواستي از شما دارم”
من امشب يك بشارت به شما ميدهم و يك تقاضا دارم. بشارت اينكه ظهور، خيلي نزديك است. در احاديث و روايات كه انسان بررسي ميكند، ميبيند اين بشارت وجود دارد.
و اما درخواستي كه دارم؛ خدا ميداند كه اين چهرههاي نوراني شما را كه من ميبينم نشاط عجيبي پيدا ميكنم ولي يك غصه ميخورم كه چرا بايد اين غل و زنجيرها هنوز دست و پاي بعضي از شما را بسته باشد و شما را از امامزمانتان جدا كرده باشد. چرا بايد خودتان را به مقام عبوديت كامل نرسانده باشيد و چرا بايد شب و روز به فكر امام زمانتان نباشيد؟ اين هم واست ما.
“نيمه شعبان مهمترين شب پس از شب قدر”
اميدواريم خداوند امشب به همهي شما كمك كند و آن طوري كه از مجموع روايات به دست ميآيد ، شب نيمهشعبان تالي تلو شب قدر است. كه انشاءالله بايد كوشش كنيد و بيشتر از گذشته به امام زمانتان متوسل شويد تا لباس تقوايي كه براي ماه مبارك رمضانتان مناسب باشدبرايتان بدوزند. لباسي كه همان صفات شايسته يك انسان است لباسي كه خياط آن امام زمان (عليه السلام) است لباسي از تقوا، گذشت، ايثار، فداكاري و ...
اميدواريم دوستاني كه در تهران زندگي ميكنند و بيشتر گرفتارند جديتر كار كنند، تا انشاءالله حضرت بقية الله (عليه السلام) به آنها مدال افتخار ياورِ امام زمان بودن را عطا كنند.
و السلام عليكم و رحمهالله...
1 - اگر او را درك ميكردم تمام عمر خدمتگزارش بودم. (بحارالانوار جلد 51 صفحه 148 حديث 22.)
2 - سوره شوري آيه 23.
3 - سوره سباء آيه 47.
4 - سوره فرقان آيه 57.



